DANS

Ballet Vlaanderen

Sidi Larbi Cherkaoui / Trisha Brown / Crystal Pite

Een magistraal drieluik met ‘Exhibition’, ‘Twelve Ton Rose’ en ‘Ten Duets on a Theme of Rescue’

Sidi Larbi Cherkaoui - Exhibition

‘Exhibiton’ is een choreografie op de tonen van Moesorgski’s ‘Schilderijententoonstelling’. De Russische componist creëerde deze hommage aan zijn gestorven vriend Viktor Hartmann in 1874. Ook bij Cherkaoui’s choreografie refereert aan de liefde voor een persoon die er niet meer is.

Volksdansen inspireerden Cherkaoui voor zijn bewegingstaal. Hij schept een heel persoonlijke folklore. Zo verbindt hij bijvoorbeeld de Russische virtuoze ‘zwevende stijl’ Berezka met de pivoterende rituele islamitische Derwisj met zijn zo eigen vloeiende handbewegingen. Als porseleinen poppen bewegen de vrouwen zich als zijn ze gevangen in de portretlijsten. Elk van hen vecht met zijn of haar portret. Hoe zien we onszelf? Hoe willen we dat anderen ons zien? Hoe moeten we ons laten zien?

Met ‘Exhibition’ toont de choreograaf ons de blik die bevrijdt. De interpretatie ligt bij de toeschouwer. Ook de figuren binnen Exhibition lijken het uit te schreeuwen: een schreeuw om erkenning, om gezien te worden. Een diep-menselijk verlangen dat ons allen verbindt.

‘Exhibition’ kan omschreven worden als een utopische voorstelling. Maar het is net in de kunst dat de utopie een blik kan werpen op wat mogelijk is.

Trisha Brown - Twelve Ton Rose

Trisha Brown (1936 - 2017) is een van de grondleggers van de Amerikaanse dans en een van de grootste spilfiguren uit de 20ste-eeuwse dansgeschiedenis. Haar avant-gardistische en postmoderne danstaal bestaat uit de meest uitgepuurde vorm van beweging. Ze werd geïnspireerd door het werk van Merce Cunningham dat dan weer zijn roots had bij Martha Graham. Brown vond een heel specifieke eigen stem vanaf de jaren 60. Eerst met experimentele stukken als ‘Walking on the Wall’, waarin dansers, verticaal aan touwen, gebouwen opliepen. Vervolgens, vanaf de jaren 70, begint muziek een steeds grotere rol te spelen en laat ze zich inspireren door compositorische structuren.

‘Twelve Ton Rose’ werd voor de eerste maal opgevoerd in New York in 1996. Het ligt in lijn met het onderzoek van Trisha Brown naar historisch betekenisvolle componisten dat ze voerde bij de voorbereiding van twee opera’s. Brown startte deze reeks met ‘M.O.’ (1995) op werk van Johann Sebastian Bachs ‘Musikalisches Opfer’. Voor het volgende werk ‘Twelve Ton Rose’ baseert ze zich op delen uit Anton Weberns ‘Vier stukken voor viool en piano’.

Brown bestudeerde Weberns twaalftoonstechniek, waaraan ook de titel van haar stuk refereert. Browns choreografie zet zichzelf in relatie tot de voortdurend ontwikkelende gelaagdheid van Weberns muziek, die ze visualiseert in een dynamisch scala aan bewegingsreeksen en waarin ze geometrische patronen accentueert. In een poëtisch spel, waarin licht beweging zichtbaar maakt en duisternis beweging doet verdwijnen, focust Brown op verstilling. ‘Twelve Ton Rose’ is zonder twijfel een van Browns meest beroerende choreografieën en een meesterwerk van de moderne dans.

Crystal Pite - Ten Duets on a Theme of Rescue

In haar veelgeprezen werk ‘Ten Duets on a Theme of Rescue’ benadert de Canadese choreografe Crystal Pite het thema van de redding tussen twee personen op erg persoonlijke wijze. “Ik hou van het woord ‘rescue’” stelt ze, “het vat een heel verhaal in een enkel woord. Het lichaam kan op gelijkaardige wijze een verhaal vertellen door middel van de meest eenvoudige handelingen.” Nadat Crystal Pite de choreografie creëerde, zocht ze binnen haar werk naar momenten die specifiek het thema ‘redding’ evoceerden. Van daaruit hervormde ze haar choreografie tot tien duetten waarin telkens één bepaald aspect van ‘redding’ centraal staat.

Crystal Pite benadert het menselijke lichaam vanuit een poëtisch perspectief. Haar werk wordt gekenmerkt door een vindingrijke theatraliteit en een scherpzinnige bewegingstaal. In ‘Ten Duets on a Theme of Rescue’ toont ze ons een close-up van de interactie tussen twee mensen op een doorvoelde wijze die nooit de humor en zelfrelativering schuwt. Doorheen een serie van tien subtiele en intieme duetten kan het publiek zelf beslissen wie eigenlijk wie redt en waarvan.